|
| |
ANGELUS
Punktem wyjścia dla fikcyjnej historii, opowiedzianej przez film, jest historia prawdziwa: dzieje zdumiewającego i niezwykłego w skali światowej, fenomenu, jakim była Janowska gmina okultystyczna, działająca na Śląsku, w latach 30-tych i w dwóch pierwszych dekadach powojennych. Ten fenomen był świadomie fałszowany przez władze PRL i zaistniał dzięki malarstwu członków gminy, które w kilku przypadkach osiągnęło światowy sukces. Twórczość ta przesłoniła to, co było jej przyczyną i źródłem: hermetyczne nauki i praktyki alchemiczne oraz teozofię Janowskich okultystów.
Akcja filmu dziać się będzie we wczesnych latach 50-tych (oraz dwie sceny retrospektywne z roku 1939). Rok 1939. W gronie uczniów umiera Mistrz gminy okultystycznej. Na łożu śmierci - namaszcza swego następcę: malarza i teozofa Teofila; przekazuje uczniom księgi i znaki. Wypowiada potrójne proroctwo: I - wybuch wielkiej wojny; II - inwazja świata astralnego i rządy jego demonów; III - Apokalipsa: zniszczenie przez promień z Saturna, kiedy ludzkość ostatecznie sprzeniewierzy się prawu moralnemu i boskiemu. Rychło sprawdza się pierwsze proroctwo . Hitler i faszyści są w przekonaniu uczniów wcieleniami Saturnlanych demonów.
Lata 50-te. Pośród uczniów oczywiste jest przekonanie, iż wypełniło się II proroctwo: stalinizm to właśnie rządy Saturnalnej Bestii (scena kulminacyjna: wiec w kopalni - kwintesencja rządów Bestii). Teofil i uczniowie nabierają absolutnej pewności, ze wypełni się III proroctwo: zagłada. Odczytanie obrazów i znaków pozostawionych przez zmarłego Mistrza wskazuje, iż - ze względu na konfigurację planet z Saturnem - apokaliptyczny promień uderzy w Ziemię już bardzo prędko: to ostatnie chwile na uratowanie świata! Teofil i uczniowie - zgodnie z okultystyczną nauką - wybierają adepta, niewinnego młodzieńca Rudolfa, który ściągając na siebie saturnalny promień - ma ocalić świat i ludzi. Następują sekwencje pozyskiwania Rudolfa dla tej misji, jego ezoterycznej edukacji oraz cierpliwe, często komiczne - pilnowanie go przed utrata dziewictwa. Potem - pełne perypetii, pechów i nieszczęść - przygotowania do ofiary: błędne wyliczenie miejsc, w które uderzy promień (komitet partii), podchody pod komitet - "fałszywy trop" - przez co grupa uczniów jest nękana i prześladowana; zdrada zazdrosnego uzurpatora Eryka; wybuch w lepiance alchemika Waltera; ostateczne zniechęcenie i rozpacz Teofila. Wtedy Teofil i grupa dostają ostatni Znak: Głos wskazuje im sposób i miejsce ocalającej ofiary. Po rytualnym oczyszczeniu - nagi Rudolf, w otoczeniu odświętnie ubranych towarzyszy, jedzie wypożyczoną limuzyną - czajką przez górnicze osiedle. Ostatnia scena: nagi Rudolf wstępuje na szczyt ogromnej hałdy.
Tło historyczne filmu:
W latach 20-tych okręg Janowski, jak niemal cały Śląsk był szczególna enklawą kulturowa. Rodzimi mieszkańcy, odcięci zarówno od polskiego pnia, jak i od niemieckiej elity, tworzyli odrębną, zamkniętą formację kulturowa, w której przechowały się tradycje, wręcz archaiczne wierzenia, obyczaje i rytuały; wszechobecna była magia, powszechna - wiara w realne istnienie najrozmaitszych "stworków". To, a także niezwykle intensywne w Polsce międzywojennej - zainteresowanie parapsychologią i naukami hermetycznymi spowodowało, iż Janów stał się ważnym ośrodkiem okultystycznym, a to za sprawą elektryka z kopalni "Keiser" - Teofila Ociepki. Jako żołnierz niemiecki w czasie I wojny światowej zetknął się on z popularną i na obszarach Niemiec - wiedzą ezoteryczną. Lektura traktatów okultystycznych pociągnęła za sobą kontakty górnika z Janowa z niemiecką Lożą Różokrzyżowców, której Mistrz, Filip z Wirtembergii dokonał okultystycznego "wtajemniczenia" Ociepki. Ociepka uzyskał status mistrza tajemnych nauk: mógł samodzielnie nauczać i "głosić Prawdę". Powstaje wokół niego silna gmina okultystyczna w Janowie. Ociepka i jego uczniowie - prości, niewykształceni górnicy - poszukują "kamienia filozoficznego", dążą do duchowej doskonałości, która pozwoli im przeniknąć Zasadę i Sens Świata i Boga, dotrzeć do tajemnicy Bytu. W ich działaniach nakładają się na siebie elementy okultyzmu, alchemii i teozofii z archaicznymi, magicznymi wierzeniami śląskimi, co daje fantastyczną, urzekającą bogactwem wyobraźni całość. Na znak Hohmana, Ociepka - dotąd nie mający żadnych związków ze sztuką - zaczyna malować. W ten sposób "Naucza": tworzy moralizatorskie wizje, których tematyka i kształt plastyczny wpływają wprost z ezoterycznych traktatów i śląskiego świata magicznego. Po wojnie rozpoczyna się nowy i niemal nieprawdopodobny etap działania Janowskiej gminy. W czasach stalinowskich grupa na nowo skupia się wokół Ociepki, a on sam reaktywuje się jako członek Loży Różokrzyżowców, przeniesionej do Kalifornii, stąd nadal napływa do Janowa okultystyczna literatura. Krąg Janowski - to olśniewająca kolorami metafizyczna oaza na czarnej stalinowskiej pustyni, to urzekająca duchowa przygoda. Z tej historii, z jej paradoksów i kontrastów - czerpie nasz film.
Film fabularny
Produkcja: Polska
Rok produkcji: 2001
Premiera: 2001. 11. 02
Dane techniczne: Barwny (negatyw: Kodak). Dźwięk: Dolby. 103 min.
Okres zdjęciowy: 23 sierpnia - 19 września 2000. Plenery: Chorzów (Huta Kościuszko), Katowice, Nikiszowiec, Rydułtowy.
Podana wyżej data premiery dotyczy całego kraju, wcześniej (12 października) film wszedł na ekrany kin Śląska.
Reżyseria: Lech J. Majewski
Reżyser II: Marek Nowakowski, Dorota Lis, Gerwazy Reguła, Katarzyna Romanis, Marta Plucińska
Scenariusz: Lech J. Majewski, Bronisław Maj, Ireneusz Siwiński
Zdjęcia: Adam Sikora
Operator kamery: Rafał Paradowski
Współpraca operatorska: Jerzy Majak, Ireneusz Knast, Paweł Dyllus
Oświetlenie: Dariusz Zbytniewski (mistrz), Zbigniew Ratkiewicz, Andrzej Barbas, Robert Carek
Wózkarz: Paweł Satala, Tomasz Knapik
Scenografia: Lech J. Majewski, Katarzyna Sobańska
Scenograf II: Joanna Macha, Grzegorz Matusik
Współpraca scenograficzna: Janusz Alberti, Roman Bachmiński
Kierownictwo budowy dekoracji: Izabella Handrysik, Jarosław Handrysik, Iwona Cięciwa, Grzegorz Ostrowski, Tomasz Grimm, Natasza Kisza
Rekwizyty: Janusz Dziura, Mirosław Cięciwa, Artur Wojtaś
Kostiumy: Małgorzata Zacharska
Współpraca kostiumograficzna: Elżbieta Ciszewska, Marta Urbus
Muzyka: Józef Skrzek, Lech J. Majewski
Wykonanie muzyki: Elżbieta Grodzka (sopran)
Opracowanie muzyczne: Lech J. Majewski
Realizacja nagrań: Zbigniew Malecki (Music Project Studio Katowice), Andrzej Prugar (Music Project Studio Katowice), Krzysztof Kobyliński (Studio Ha - Ha Poland), Grzegorz Gutowski (Studio Ha - Ha Poland)
Dźwięk: Lech Brański
Asystent operatora dźwięku: Sebastian Brański
Mikrofoniarz: Robert Brudziński
Efekty dźwiękowe: Henryk Zastróżny (Studio Filmowe Łódź)
Udźwiękowienie: Jacek Hamela (Grupa Siedem Czwartych), Piotr Pacuła-Sergiel (Grupa Siedem Czwartych), Błażej Domański (Grupa Siedem Czwartych), Lech Brański (Studio Lechton), Sebastian Brański (Studio Lechton)
Zgranie dźwięku: Jacek Hamela, Tomasz Dukszta, Andrzej Artymowicz, Marcin Dziuba
Montaż: Eliot Ems
Montaż elektroniczny: Łukasz Szwarc-Bronikowski, Agnieszka Glińska
Charakteryzacja: Elżbieta Malka, Gabriela Maciejowska
Transport: Mirosław Żaczkowski, Mirosław Kowalski, Sohrab Ramiar
Ewolucje kaskaderskie: Lech Adamowski, Andrzej Środziński, Adam Barański, Władysław Barański, Krzysztof Mączyński, Piotr Głowacki
Efekty specjalne: Janusz Bykowski, Jarosław Miksa, Witold Gajzler (nie występuje w czołówce)
Fotosy: Igor Omulecki
Logo: Janusz Kapusta
Opracowanie graficzne: Marta Precht, Katarzyna Myśliwiec
Transfer elektroniczny: Jędrzej Sabliński, Aleksander Winiecki
Kierownictwo produkcji: Katarzyna Janus
Kierownictwo produkcji II: Grzegorz Pinior, Anna Winnicka, Adam Łukaszek
Współpraca produkcyjna: Justyna Martyniszyn, Maciej Gołębiowski, Joanna Garbala, Maciej Olbrycht, Marcin Tymkiewicz
Kierownictwo planu: Tomasz Bek
Sekretariat planu: Małgorzata Jedynak
Administracja: Alina Romanowska
Producent: Henryk Romanowski
Koproducent: Paweł Mossakowski (Canal +), Małgorzata Retej (Canal +), Włodzimierz Niderhaus (WFDiF), Kazimierz Sioma (APF)
Produkcja: Filmcontract Ltd.
Koprodukcja: Canal+ Polska, Agencja Produkcji Filmowej, Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
Laboratorium: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (Warszawa)
Laborant: Małgorzata Roguska, Ewa Chudzik
Obsada aktorska: Jan Siodlaczek (Teofil)...
Nagrody filmowe
2001 - Łagów (LLF)-Srebrne Grono
2001 - Adam Sikora Łódź (do 1999 Toruń) (Międzynarodowy Festiwal Autorów Obrazu "Camerimage")-"Srebrna żaba" za zdjęcia
2002 - Adam Sikora Września (Ogólnopolski Festiwal Sztuki Filmowej "Prowincjonalia") "Jańcio Wodnik" za zdjęcia
2002 - Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy film; za rok 2001
2002 - Lech J. Majewski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza reżyseria; za rok 2001
2002 - Lech J. Majewski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy scenariusz; za rok 2001
2002 - Bronisław Maj Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy scenariusz; za rok 2001
2002 - Ireneusz Siwiński Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepszy scenariusz; za rok 2001
2002 - Lech J. Majewski Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza scenografia; za rok 2001
2002 - Adam Sikora Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsze zdjęcia; za rok 2001
2002 - Katarzyna Sobańska Orzeł, Polska Nagroda Filmowa (nominacja) w kategorii: najlepsza scenografia; za rok 2001
ANGELUS w innych bazach: Bibliografia
ANGELUS - oficjalna strona filmu
ANGELUS - oficjalna strona filmu
Źródło informacji:
FilmPolski.pl
|
