Talent, pasja , intuicja II
Retrospektywna wystawa polskiej sztuki nieprofesjonalnej

Sprawy Nauki
Biuletyn Ministra Nauki i Informatyzacji
02.06.2005

Wystawa została przygotowana przez Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie i Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu.
Nawiązuje ona do wcześniejszej prezentacji tego typu twórczości, jakie miały miejsce w 1965 r. (wystawa "Inni" w warszawskiej Zachęcie) i w 1985 r. ("Talent, Pasja, Intuicja" w Muzeum im Jacka Malczewskiego w Radomiu).
 
Ekspozycja z jednej strony przypomina najwybitniejsze osobowości twórcze z dwóch poprzednich wystaw, z drugiej - prezentuje nowe, najciekawsze zjawiska rozpoznane w ciągu ostatnich 20 lat. Przybliża dzieła uznanych klasyków min. Nikifora, Ociepki, Monsiela, Krawczuka, Sówki, Zagajewskiego, Kudły, Zegadły, oraz prace nidawno odkrytych niezmiernie utalentowanych artstów bez dyplomów takich jak: Dembiński, Jezierzański, Chełmowski, Rebelski, Świetlik, Stręk i inni. Prezentuje sylwetki ponad 120 twórców i ponad 500 prac. Pochodzą one z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie i Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, a także z innych placówek muzealnych, ośrodków kultury, kolekcji prywatnych oraz samych autorów.
 
Sztuka nieprofesjonalna to zjawisko zróżnicowane, ale dzięki temu niezwykle interesujące. Także artyści je reprezentujący określani są różnie: naiwni, współcześni prymitywni, inni, osobni, intuicyjni, "autsajderzy", z kręgu Art.Brut. Wywodzą się również z odmiennych środowisk: od niepełnosprawnych intelektualnie, funkcjonujących na marginesie społeczeństwa, po w pełni sprawnych i wykształconych.
 
Dla jednych i drugich sztuka jest azylem i pełnią zycia. Niezależni od wpływów i nurtów artystycznych, gustów i preferencji panujących w sztuce profesjonalnej, tworzą prace w pełni samodzielne i oryginalne, fascynujące siłą ekspresji, szczerością wypowiedzi i estetyczną dojrzałością. To właśnie sztuka nadaje sens ich życiu, dzięki niej mogą zachować godność i człowieczeństwo.
 
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie 31 maja - 9 października 2005 r.
 
Anna Leszkowska